Fundacja DOM Dbamy o Młodych, ul. Legnicka 65, 54-206 Wrocław, tel. 71 307 16 36

Przemoc w szkole – jak pomóc dziecku?

Przemoc w szkole – jak pomóc dziecku?

Przemoc w szkole – jak pomóc dziecku?

Prawda jest okrutna – przemoc w szkole to powszechne zjawisko i może pozostawić głębokie blizny emocjonalne, a w ekstremalnych przypadkach, prowadzić do samobójstw, które są coraz częstsze wśród polskich dzieci. Jedynie w 2017 roku, aż 730 dzieci poniżej 18 r.ż. próbowało popełnić samobójstwo, a 116 – popełniło.  

Jeśli Twoje dziecko jest prześladowane, chcesz działać, pomóc mu- jest to możliwe. Ponadto istnieją sposoby, pomóc dziecku radzić sobie z dokuczaniem, zastraszaniem lub hejtem i zmniejszyć jego stały wpływ. I nawet jeśli przemoc w szkole nie jest teraz problemem w Twoim domu, warto przedyskutować ten temat z dzieckiem, aby były przygotowane, jeśli tak się stanie.

Identyfikacja przemocy w szkole

Większość dzieci dokucza sobie w pewnym momencie i zazwyczaj nie jest to szkodliwe, gdy odbywa się w zabawny, przyjazny i obustronny sposób. Ale kiedy dokuczanie staje się bolesne, nieuprzejme i stałe, przekracza granicę zastraszania i musi się zatrzymać.

Znęcanie to celowe dręczenie w sposób fizyczny, słowny lub psychiczny. Może obejmować bicie, popychanie, wyzwiska, groźby i wyśmiewanie, wymuszanie pieniędzy lub mienia. Dzieci coraz częściej znęcają się również nad innymi rówieśnikami, używając mediów społecznościowych, rozpowszechniając o nich plotki, drwiąc z nich i raniąc ich uczucia.

Ważne jest, aby poważnie potraktować takie zachowania, a nie lekceważyć je, jako nastoletnie wybryki. Skutki mogą być poważne, a nawet doprowadzić do tragedii.

Skąd w dzieciach bierze się przemoc i kto jest ofiarą?

Ofiarą najczęściej jest dziecko, które wydaje się słabsze emocjonalnie, fizycznie, lub po prostu działa, lub wydaje się inne w jakikolwiek sposób. Sprawcy potrzebują ofiary, aby poczuć się ważniejszym, popularnym lub kontrolować to. Choć niektórzy prześladowcy są więksi lub silniejsi – nie zawsze tak jest.

Dzieci często dręczą innych, ponieważ sami w ten sposób byli traktowani. Mogą myśleć, że ich zachowanie jest normalne, ponieważ pochodzą z rodzin lub środowisk, w których wszyscy regularnie stosują wobec siebie przemoc fizyczną lub psychiczną. Hejt, promowanie złośliwości, agresja i wyśmiewanie jest również popularne i codzienne w sieci oraz telewizji.

Oznaki przemocy rówieśniczej

Jeśli Twoje dziecko nie powie Ci o tym, że stało się ofiarą przemocy, może być trudno dowiedzieć się o tym, co się dzieje. Jednak istnieją pewne znaki ostrzegawcze, które powinny Cię zaniepokoić. Możesz zauważyć, że Twoje dziecko zachowuje się inaczej lub wydaje się niespokojne, nie je, nie sypia dobrze lub robi inne niepokojące rzeczy, których wcześniej nie robiło. Możesz również zauważyć, że zaczęło unikać pewnych sytuacji, takich jak jazdy autobusem do szkoły.

Jeśli podejrzewasz przemoc w szkole, ale Twoje dziecko niechętnie się otwiera, znajdź okazję, aby poruszyć tę kwestię w bardziej okrężny sposób.

Na przykład możesz zobaczyć sytuację w programie telewizyjnym i użyć go jako startera rozmowy, pytając: „Co o tym myślisz?” lub „Jak myślisz, co ta osoba powinna zrobić?” Może to prowadzić do pytań takich jak: „Czy kiedykolwiek widziałeś takie zachowanie?” lub „Czy kiedykolwiek doświadczyłeś tego?” Możesz porozmawiać o doświadczeniach, które miałeś lub widziałeś w tym wieku.

Pozwól swojemu dziecku wiedzieć, że jeśli są nękane – lub widzą, że dzieje się to z kimś innym – ważne jest, aby porozmawiać o tym z kimś, niezależnie od tego, czy to rodzic, nauczyciel, pedagog szkolny, czy rodzeństwo.

Jak pomóc dziecku, które stało się ofiarą?

Jeśli Twoje dziecko mówi Ci, że jest prześladowane, wysłuchaj go spokojnie, aby czuło się komfortowo, Twoje zrozumienie i wsparcie. Dzieci często nie informują swoich rodziców o przemocy w szkole, ponieważ czują się zawstydzeni, lub martwią się, że ich rodzice będą rozczarowani, zdenerwowani.
Czasami dzieci czują, że to ich wina, że ​​gdyby wyglądały lub zachowywały się inaczej, to by się nie wydarzyło. Czasami boją się, że jeśli tyran dowie się, że im powiedziano i będzie jeszcze gorzej. Inni martwią się, że ich rodzice nie uwierzą im lub nic z tym nie zrobią. Albo dzieci obawiają się, że ich rodzice nakłonią ich do walki, kiedy się boją.


Chwal swoje dziecko za to, że postępuje właściwie, rozmawiając z Tobą o tym.

Przypomnij dziecku, że on lub ona nie jest sam – w pewnym momencie wiele osób jest prześladowanych. Podkreśl, że to tyran zachowuje się źle – nie Twoje dziecko. Zapewnij je, że zawsze może liczyć na Twoje wsparcie.

Porozmawiaj o zaistniałej sytuacji z wychowawcą lub dyrektorem w szkole. Często (lecz nie zawsze) są w stanie monitorować i podejmować kroki, aby zapobiec dalszym problemom.
Ponieważ termin “przemoc” może być użyty do opisania wielu różnych sytuacji – nie ma jednego podejścia. To, co jest wskazane w jednej sytuacji, może nie być odpowiednie dla innej. Wiele czynników – takich jak powaga sytuacji, specyficzny rodzaj zachowań agresorów, czy wiek dzieci – wpływa na określenie najlepszego sposobu postępowania.  

Potraktuj poważnie, jeżeli usłyszysz, że zastraszanie się nasiliło, sprawca dowiedział się, że Twoje dziecko powiedziało o zaistniałych sytuacjach, lub w grę wchodzą groźby krzywdy fizycznej. Czasami warto skontaktować się z rodzicami sprawcy, ale w większości przypadków najlepsi są nauczyciele. Jeżeli chcesz porozmawiać z rodzicami, najlepiej jest to zrobić w kontekście, w którym wychowawca, dyrektor lub pedagog szkolny, będzie pośredniczyć.

W przypadku gdy masz poważne obawy dotyczące bezpieczeństwa swojego dziecka, może być konieczne skontaktowanie się z policją.  

Porady dla dziecka

Rodzice mogą pomóc dzieciom w nauce radzenia sobie z przemocą, jeśli tak się stanie. Dla niektórych rodziców może być kuszące, aby powiedzieć dziecku, żeby walczyło. W końcu jesteś zły, że Twoje dziecko cierpi i możesz myśleć, że jedynym sposobem jest metoda “oko za oko”.

Jednak ważne jest, aby doradzić dziecku, żeby nie reagowały na przemoc w szkole poprzez walkę z nim. Może to szybko przerodzić się w kłopoty i poważne kontuzje. Zamiast tego lepiej jest odejść od sytuacji, spędzać czas z innymi i powiedzieć dorosłym o zachowaniu sprawcy.


Oto kilka innych strategii do omówienia z dziećmi, które mogą poprawić sytuację i sprawić, że poczują się lepiej:

  • Unikaj sprawcy – Jeżeli to możliwe, unikaj przebywania w towarzystwie osoby przemocowej. Gdy nie masz takiej możliwości, upewnij się, że nie jesteś z nim sam na sam.
  • Kontroluj gniew – To naturalne, że denerwuje Cię tyran, ale Twój strach, gniew, płacz lub atak – może być tym, czym “karmi” się sprawca i czuje się silniejszy. Pomocne może być nauczenie “twarzy pokerowej”, liczenie do 10 i odejście. Ignorując tyrana, pokazujesz, że Cię to nie obchodzi i wielce prawdopodobne, że go to znudzi.
  • Powiedz dorosłemu – Nauczyciele, dyrektorzy i rodzice, mogą pomóc Ci poradzić sobie z przemocą w szkole, powstrzymać zachowania i poczuć się mniej samotnie, w tej sytuacji.


Przemoc w szkole może podważyć zaufanie Twojego dziecka. Zachęcaj je do spędzania czasu z przyjaciółmi, którzy mają pozytywny wpływ. Udział w klubach, sportach lub innych przyjemnych zajęciach buduje siłę i przyjaźnie.
Upewnij się, że wie, że w nich wierzysz i że zrobisz wszystko, co w Twojej mocy, aby rozwiązać jego problem.

Fundacja DOM – My po prostu Dbamy o Młodych

Facebook