Fundacja DOM Dbamy o Młodych, ul. Legnicka 65, 54-206 Wrocław, tel. 71 307 16 36

Trudne dzieciństwo pozostawia trwały uraz mózgu

Trudne dzieciństwo pozostawia trwały uraz mózgu

Trudne dzieciństwo pozostawia trwały uraz mózgu

Skutki traumy z dzieciństwa są bardzo realne i mogą utrzymywać się długo w dorosłym życiu, jeżeli nie ma się odpowiedniego wsparcia. Nauka pokazuje, że trudne dzieciństwo w rzeczywistości wpływa na mózg.

Rodzaje urazów z dzieciństwa wpływające na mózg

Każde nadużycie – przemoc fizyczna, wykorzystywanie seksualne i przemoc emocjonalna – jest bardzo traumatyczne dla dziecka i wpływa na rozwój mózgu. Istnieją jednak inne doświadczenia, które są bardzo traumatyczne dla dzieci, takie jak:

  • zaniedbanie i/lub skrajne ubóstwo
  • tracąc rodzica lub rodzeństwo
  • życie z rodzicem chorym psychicznie lub uzależnionym
  • doświadczanie klęski żywiołowej

Statystyki

Według danych statystycznych policji w 2017 roku, w ramach działań podjętych w procedurze “Niebieska linia” ogólna liczba ofiar przemocy wynosiła 92 529, a liczba osób podejrzewanych o przemoc w rodzinie to 76 206. W tym samym roku konsultanci pogotowia “Niebieska linia”, odebrali 652 połączenia, od osób małoletnich. Według danych statystycznych GUS 8191 małoletnich, umieszczono po raz pierwszy rodzinnej w pieczy zastępczej, natomiast w instytucjonalnej pieczy zastępczej przebywało ich 16 900.

W jaki sposób urazy z dzieciństwa wpływają na mózg

Jak wspominaliśmy, trudne dzieciństwo wpływa na sposób, w jaki tworzą się lub nie tworzą ścieżki nerwowe.

Uraz może zatem spowodować trwałe zmiany w obszarach mózgu, które zajmują się stresem, a mianowicie jądro migdałowate, hipokamp i kora przedczołowa. Badania na zwierzętach wykazały również, że uraz rzeczywiście uszkodził neurony.

Jednym z efektów ubocznych nieodpowiedniej opieki i braku miłości, których wymaga dziecko, jest zalewanie hormonów w całym ciele, takich jak podwyższony poziom kortyzolu i norepinefryny. Hormony te mogą czasami być kolejnym źródłem szkód dla budowy mózgu dziecka.

Krótkoterminowe skutki

Dzieci z traumą mogą zareagować w różny sposób, w zależności od rodzaju przeżycia oraz ich wieku:

  • Dzieci w wieku przedszkolnym. Małe dzieci mogą zacząć robić rzeczy, które robiły, gdy były młodsze, takie jak moczenie się łóżka, ssanie kciuka, zwiększony płacz i skomlenie. Mogą także mieć trudności z zasypianiem lub pozostaniem w stanie snu. Wykazują oznaki przerażenia, takie jak jąkanie się lub ukrywanie. Wykazują również oznaki lęku separacyjnego.
  • Dzieci w wieku szkolnym. Dzieci w tym przedziale wiekowym mogą czuć się winne nadużyć i obwiniać się. Trudne dzieciństwo wpływa na poczucie własnej wartości. Dzieci mogą nie być aktywne w szkole i zdobywają słabsze oceny. Mają mniej przyjaciół niż inne i częściej wpadają w kłopoty. Mogą również mieć wiele bólów głowy i żołądka.
  • Wiek dojrzewania. Nastolatki, które doświadczają traumatycznych przeżyć, mogą zacząć działać w negatywny sposób. na przykład walczyć z członkami rodziny lub uciekać ze szkoły. Mogą również podejmować ryzykowne zachowania, takie jak seks bez zabezpieczenia i używanie alkoholu lub narkotyków. Mogą mieć niską samoocenę i mieć problemy ze znalezieniem przyjaciół. Mogą rozpocząć walkę lub znęcać się nad innymi i są bardziej narażone na kłopoty z prawem. Tego typu zachowanie jest bardziej powszechne u chłopców, niż dziewczynek. Te z kolei częściej niż chłopcy są wycofywane i doświadczają depresji.

Długoterminowe skutki traumy

Objawy osób dorosłych, które mogą oznaczać, że uraz dzieciństwa wpłynął na rozwój mózgu:

  • trudności w nauce, w tym problemy z koncentracją
  • problemy behawioralne
  • samoregulacja (umiejętność kontrolowania siebie)
  • emocjonalne i psychologiczne problemy zdrowotne (depresja, lęk, cukrzyca, otyłość choroby serca i inne)
  • problemy z pamięcią
  • złe planowanie i ustalanie priorytetów
  • brak odporności
  • problemy z umiejętnościami społecznymi i odnoszące się do innych
  • zaburzenia osobowości
  • uzależnienia

Czy można uniknąć skutków traumy

Każde dziecko reaguje inaczej na traumę. Niektóre dzieci są bardziej odporne, a niektóre bardziej wrażliwe. To, w jakim stopniu dziecko powraca do zdrowia, zależy od kilku czynników, w tym:

  • Dobry system wsparcia
  • Dobre relacje z zaufanymi dorosłymi
  • Wysoka samoocena
  • Zdrowe przyjaźnie

Chociaż dzieci prawdopodobnie nigdy nie zapomną tego, co zobaczyły lub doświadczyły, mogą nauczyć się zdrowych sposobów radzenia sobie z emocjami i wspomnieniami w miarę dojrzewania. Im wcześniej dziecko otrzyma pomoc, tym większe szanse na to, że stanie się zdrowym psychicznie i fizycznie dorosłym.

 

Facebook